Twardowski

BokRobot leeseditie

Boeken

Gratis

Twardowski

1.680 woorden
Gedraaid: 2026-09-12 13:58BokRobot · Pagina 1 / 5

Tegen het einde van de achttiende eeuw werd aan bezoekers van de oude stad Krakau het huis van de magiër Twardowski getoond, die terecht de Faust van Polen werd genoemd vanwege zijn omgang met de Duivel.

In zijn jeugd had Twardowski geneeskunde gestudeerd, en hij beoefende zijn beroep met zoveel toewijding, ijver en een heldere geest, dat het niet lang duurde voordat hij de meest gevierde dokter van heel Polen werd. Maar Twardowski was daarmee niet tevreden. Hij verlangde naar nog grotere macht.

Uiteindelijk vond hij op een dag, terwijl hij aan het lezen was, in een oud magisch boek wat hij al zo lang zocht: de formule om de duivel op te roepen.

Illustratie bij Twardowski

Toen de nacht viel, was er een storm opgetuigd, maar daar gaf hij niets om. Hij haastte zich naar de eenzame berg Kremenki. Daar, in een eenvoudig gebouwde hut, begon hij zijn bezweringen.

Al snel vond er een aardbeving plaats; grote rotsen werden losgeweekt, de grond opende zich onder Twardowski's voeten en er sloegen vlammen op. En in de vlammen verscheen de Duivel zelf, in de gedaante van een man, gekleed in een rode mantel met de bekende puntige rode hoed.

"Wat wenst u?" vroeg de duivel.

"De kracht van uw meest geheime wijsheid," was het antwoord.

"En hoe moet dat gebeuren?"

"U zult van mij de meest gevierde van alle geleerden van deze eeuw maken, en bovendien zult u mij zoveel geluk schenken als geen mens ooit tevoren op deze aarde heeft gekend."

"Zo zal het zijn," zei de duivel. "Maar op voorwaarde dat ik na zeven jaar uw ziel in bezit krijg."

"U mag mij hebben," antwoordde Twardowski, "maar u zult alleen in Rome macht over mij hebben. Na zeven jaar zal ik daarheen gaan."

De duivel aarzelde over deze voorwaarde, maar toen hij dacht aan de pret die hij in de heilige stad zou kunnen hebben, stemde hij uiteindelijk toe. Leunend tegen de stenen muur schreef hij het pact, dat Twardowski, nadat hij een lichte snee in zijn arm had gemaakt, met zijn eigen bloed ondertekende.

BokRobot · Pagina 2 / 5

Toen Twardowski de berg afdaalde en met zijn boek onder zijn arm door de vallei trok, hoorde hij de klokken in alle torens van de stad duidelijk en plechtig luiden in de stille nachtlucht. Hij luisterde, zich verbazend over het ongewone geluid, en haastte zich toen naar de stad, waarbij hij iedereen die hij ontmoette vroeg wat de reden was. Maar niemand leek het geluid te hebben gehoord.

Toen kwam er een diep gevoel van verdriet over hem, toen hij de betekenis van de klokken besefte. Het waren de begrafenisklokken van zijn eigen ziel.

Toen de ochtend aanbrak, waren de twijfels echter verdwenen, en Twardowski was blij dat hij de duivel tot zijn beschikking had. Het eerste wat hij eiste, was dat al het zilver van Polen op één plek bijeen werd gebracht en bedekt werd met grote zandhopen.

Vergelijkbare verzoeken volgden, en het duurde niet lang voordat de duivel spijt kreeg van zijn afspraak. Op een dag wilde Twardowski zonder vleugels door de lucht vliegen; op een andere dag, tot groot genoegen van de menigte, achterwaarts galopperen op een haan; op een andere dag in een boot zonder roer of zeil varen, vergezeld door een jonkvrouw die op dat moment zijn hart had veroverd. Op een dag stak hij, met behulp van zijn magische spiegel, het kasteel van een vijand op een mijl afstand in brand. Deze laatste prestatie zorgde ervoor dat hij door mensen ver en wijd werd gevreesd.

Uiteindelijk waren de zeven jaar voorbij.

Illustratie bij Twardowski

De duivel verscheen aan Twardowski en zei:

"Twardowski, de tijd van ons pact is voorbij, en ik beveel je je belofte na te komen en naar Rome te gaan."

"Wat moet ik daar doen?"

"Geef me je onsterfelijke ziel," was het antwoord.

"Denk je dat ik een dwaas ben?" vroeg Twardowski.

"Je hebt me beloofd na zeven jaar naar Rome te gaan."

"Dat heb ik al gedaan," zei Twardowski, "en ik heb niet beloofd in Rome te blijven."

"Edele bedrieger!" riep het Kwaad.

"Dwaas duivel!" schreeuwde Twardowski.

Toen, na een worsteling, verdween de duivel, en Twardowski keerde naar huis terug.

BokRobot · Pagina 3 / 5

Meer dan een jaar lang bestudeerde hij onophoudelijk zijn boeken over magie, totdat hij uiteindelijk een formule vond om de dood af te weren. Daarna riep hij zijn leerling Famulus bij zich en legde uit dat hij die formule zou gaan testen.

"Je hebt me altijd zonder vragen gehoorzaamd," zei Twardowski, "en dat verwacht ik nu ook van je. Neem dit mes en steek het in mijn hart."

"God verhoede het!" riep Famulus.

"Waarom ben je bang? Ik weet wat ik doe. Neem het mes en dood me, zoals het perkament voorschrijft."

"Dat kan ik niet."

"Je moet het doen," drong Twardowski aan.

"Dat is onmogelijk!"

"Nog geen uitroepen. Doe wat ik je zeg."

"Oh, oh, oh!" jammerde Famulus.

"Steek!" donderde Twardowski, "of ik zal je op dit moment doden."

Toen deed Famulus wat hem was opgedragen en stak het blad in het hart van zijn meester.

Twardowski stootte een zachte kreet uit, viel neer en was spoedig dood.

Famulus zakte trillend in een stoel en bedekte zijn gezicht met zijn handen. Toen herinnerde hij zich dat hij de rest van het perkament moest lezen om erachter te komen wat hij moest doen om het lichaam weer tot leven te wekken.

Hij ging aan de slag, sneed de ledematen van het dode lichaam af, en werkte, brouwde en destilleerde totdat het in het perkament beschreven elixer klaar was.

Met het elixer wreef hij de lichaamsdelen van zijn meester in, voegde ze weer samen en legde het lijk in een kist. Deze begroef hij de volgende nacht, waarbij hij aan Twardowski's vrienden uitlegde dat dit de wens van de meester was geweest.

Nu stond in het perkament dat het lichaam zeven jaar, zeven maanden, zeven dagen en zeven uur in het graf moest blijven; dus kon Famulus niets anders doen dan wachten. Eindelijk was die tijd verstreken, en op een sneeuwkoude decemberavond vond hij zijn weg naar het graf. Hij groef de kist op, borstelde het sneeuw en aarde van de kist af, opende de kist en vond – niet het lichaam van Twardowski, maar dat van een kind dat in een bed van geurige viooltjes lag te slapen.

"Het kind lijkt op Twardowski," dacht Famulus, en hij nam het onder zijn mantel en droeg het naar huis. De volgende ochtend was het kind zo groot als een twaalfjarige; en na zeven weken was het een volwassen man.

BokRobot · Pagina 4 / 5
Illustratie bij Twardowski

Twardowski, die nu weer helemaal zichzelf leek, alleen maar jonger en sterker, bedankte Famulus en hervatte zijn studie van magie. Hij wenste boven alles bevrijd te worden van zijn verbond met de duivel. Dit, las hij in een van de boeken, kon hij bereiken als hij de verschrikkingen van de onderwereld zou trotseren.

Zo besloot Twardowski de poorten van de hel te betreden. Op zijn magische bevel opende de grond zich en begon hij aan zijn afdaling. Blauwe vlammen verlichtten de weg. Dieper en dieper doordrong hij donkere en kronkelende gangen. Eindelijk bereikte hij de onderwereld zelf, en hij aanschouwde vele vreselijke gezichten.

En hoe verder hij ging, des te angstiger werd hij. Hij kon niet anders dan voelen dat de duivel iets tegen hem had beraamd. Uiteindelijk bevond hij zich in een kleine kamer en wierp een vluchtige blik om zich heen, op zoek naar een manier om te ontsnappen.

Toen hij in een hoek van de kamer een kind in een wieg zag, greep hij het haastig vast, wikkelde zijn mantel eromheen en stond op het punt weg te gaan, toen de deur openging en de Boze binnenkwam.

Hij maakte een respectvol buiging en zei: "Zou u zo vriendelijk willen zijn om nu met mij mee te gaan?"

"Waarom?" vroeg Twardowski hardnekkig.

"Omdat we het hebben afgesproken."

"Maar," zei de magiër, "alleen in Rome heeft u macht over mij."

"Ja," antwoordde de duivel, "en Rome is de naam van dit huis."

"U denkt mij te misleiden met een woordspeling; maar dat lukt u niet. Ik draag dit talisman van onschuld bij me," en terwijl hij zijn mantel opzij wierp, onthulde hij het slapende kind.

Er verscheen woede op het gezicht van de duivel; maar hij trad dichter bij Twardowski en zei zacht:

"Waar denkt u aan, Twardowski? Hebt u uw belofte vergeten? Het woord van een edelman is heilig voor hem."

Er ontwaakte trots in de borst van de magiër.

"Ik moet mijn woord houden," zei hij, legde het kind terug in de wieg en gaf zich over.

BokRobot · Pagina 5 / 5
Illustratie bij Twardowski

Op de schouders van de duivel verschenen twee vleugels, zoals de vleugels van een vleermuis. Hij greep Twardowski en vloog met hem weg, steeds hoger en hoger de nacht in. De magiër was zo doodsbang en leed zo'n angst in de greep van de Boze, dat hij in enkele ogenblikken veranderde in een oude man, maar hij verloor niet het bewustzijn. Eindelijk waren ze zo hoog dat steden leken op vliegen en Krakau met zijn machtige torens op twee spinnen. Diep ontroerd keek Twardowski neer op het toneel van al zijn strijd en al zijn vreugde.

Maar hoger en hoger gingen ze — hoger dan ooit een adelaar had gevlogen — en des te eenzamer en angstaanjagender leek het Twardowski. Alleen af en toe passeerden er heldere sterren of vurige meteoren, die een lange lichtstreep achterlieten.

Uiteindelijk bereikten ze de maan, die hen met dode ogen aankeek. Toen stegen de woorden van een liedje dat Twardowski in het liedboek van zijn moeder had gelezen, op zijn lippen. En terwijl hij mechanisch het gebed herhaalde dat zijn moeder hem had geleerd, verscheen plotseling een engel en zei:

"Satan, laat Twardowski gaan; en jij, Twardowski, hang daar tussen hemel en aarde, om boete te doen voor je zonde tot aan het Laatste Oordeel. Dan zul je in de hemel herenigd worden met je moeder. Het gebed dat je je in je uur van nood herinnerde, heeft je gered."

En zo, volgens het verhaal, hangt Twardowski tot op de dag van vandaag in het hemelgewelf opgesloten.

BokRobot

BokRobot

BokRobot brings together books and fairy tales to read and explore. Discover a growing collection, or create books and fairy tales of your own.