Peter Christen AsbjørnsenGrumblegizzard

BokRobot reading edition

Livres

Gratuit

Grumblegizzard

Peter Christen Asbjørnsen

3 723 mots
Gedraaid: 2026-09-11 20:20BokRobot · Page 1 / 10

Er waren eens vijf oude vrouwen die allemaal op een veld aan het oogsten waren. Ze hadden allemaal geen kinderen en ze wilden allemaal graag een kind krijgen. Plotseling zagen ze een vreemd groot ganzenei, bijna zo groot als het hoofd van een man.

"Ik heb het als eerste gezien!", zei de ene. "Ik heb het net zo gauw gezien als jij!", schreeuwde een andere. "De hemel helpe me, maar ik wil het hebben!", zweerde de derde. "Ik was de eerste die het zag."

Ze stroomden erheen en maakten zoveel ruzie om het ei dat ze elkaar zelfs in het haar begonnen te trekken. Uiteindelijk kwamen ze overeen dat ze het samen zouden bezitten, alle vijf, en dat ze er om de beurt op zouden zitten, net als een gans, om het kuiken uit te broeden. De eerste vrouw zat er acht dagen op, maar er gebeurde niets. Ondertussen moesten de anderen eten voor zichzelf en voor haar gaan zoeken. Uiteindelijk begon een van hen haar te schelden.

"Nou", zei degene die erop had gezeten, "je hebt het ei toch niet zelf gekraakt voordat je kon huilen, of wel? Maar dit ei, denk ik, heeft iets in zich, want het lijkt te mompelen, en dit is wat het zegt: 'Haringen en brose, pap en melk, alles tegelijk.' Nu mag jij ook acht dagen erop zitten, en wij zorgen om de beurt voor eten voor jou."

Toen alle vijf erop hadden gezeten voor acht dagen, hoorde de vijfde duidelijk dat er een kuiken in zat, dat schreeuwde: "Haringen en brose, pap en melk!"

Illustration for Grumblegizzard

Ze maakte een gat in het ei, maar in plaats van een kuiken kwam er een babyjongetje uit, vreselijk lelijk, met een groot hoofd en een heel klein lichaam. Het eerste wat hij schreeuwde toen hij het ei had gekraakt, was: "Haringen en brose, pap en melk." Dus noemden ze hem Grumblegizzard.

Hoewel hij zo lelijk was, waren ze in het begin toch blij met hem. Maar al snel werd hij zo hebzuchtig dat hij al het vlees in het huis op at. Als ze een ketel soep of een pot pap maakten waarvan ze dachten dat die genoeg zou zijn voor alle zes, stopte hij het allemaal in zijn eigen mond. Dus besloten ze dat ze hem niet langer zouden houden.

BokRobot · Page 2 / 10

"Ik heb niet meer geweten wat het betekent om een volledige maaltijd te eten sinds deze changeling uit het eierschaal kroop," zei een van hen. Toen Grumblegizzard hoorde dat de rest het daarmee eens was, zei hij dat hij heel graag wilde vertrekken. Als zij hem niet mochten, mocht hij hen ook niet. En met die woorden liep hij weg van de boerderij.

Na een lange tijd kwam hij bij het huis van een boer in een stenig landschap, en daar vroeg hij om werk. Ze hadden een arbeider nodig, en de boer zette hem aan het werk om stenen uit het veld te rapen. Grumblegizzard verzamelde de stenen, en nam stenen die zo groot waren dat ze voor vele paardenladingen zouden volstaan. Hij stopte ze allemaal in zijn zak, groot en klein. Het duurde niet lang voordat hij klaar was, en toen wilde hij weten wat hij als volgende moest doen.

"Ik heb je gezegd de stenen uit het veld te rapen," zei de boer. "Je kunt niet klaar zijn voordat je begint, dat weet ik zeker."

Maar Grumblegizzard haalde zijn zakken leeg en gooide de stenen in een hoop. De boer zag dat hij inderdaad het werk had gedaan en vond dat hij zo'n sterke arbeider moest behouden. Hij zei tegen Grumblegizzard dat hij naar binnen mocht komen om iets te eten. Grumblegizzard stemde toe, en hij at alleen al het eten op dat voor de heer, mevrouw en de bedienden was bereid. En zelfs toen was hij nog maar half vol.

"Hij is een man en een half om te werken, maar een vreselijke kerel om te eten ook! Er is geen stoppen aan," zei de boer. "Zo'n arbeider zou een arme boer van zijn huis en haard eten voordat je je om kunt draaien." Dus zei hij tegen hem dat hij geen werk meer had en stelde voor dat hij naar het landgoed van de koning ging.

Grumblegizzard liep naar de koning en kreeg meteen een baan. Op het landgoed van de koning was er zowel werk als eten genoeg. Hij moest klusjesman worden en de dienstmeisjes helpen met hout en water en andere kleine taken. Hij vroeg wat hij als eerste moest doen.

"Oh, als je zo vriendelijk zou willen zijn om wat brandhout voor ons te hakken."

BokRobot · Page 3 / 10
Illustration for Grumblegizzard

Grumblegizzard ging aan het hakken en kloven, totdat de splinters vlogen. Het duurde niet lang voordat hij al het brandhout en het timmerhout, zowel de planken als de balken, had gehakt. Toen hij klaar was, kwam hij terug en vroeg wat hij als volgende moest doen.

"Blijf hout hakken," zeiden ze.

"Er is niets meer over om te hakken," antwoordde hij.

"Dat kan niet waar zijn," zei de rentmeester van de koning, en hij ging naar de houtopslag kijken. Maar het was waar: Grumblegizzard had alles tot brandhout gezaagd, zelfs de gezaagde planken en de gehouwen balken. De rentmeester schold hem uit en zei dat hij geen hap eten mocht eten totdat hij het bos in zou gaan en zoveel hout zou kappen als hij tot brandhout had gezaagd.

Grumblegizzard ging naar de smederij en liet de smid hem een bijl maken van vijftien pond ijzer. Daarna ging hij het bos in en begon het te kappen. Hoge sparren en dennen die geschikt waren als masten, vielen om. Hij kapte alles op het land van de koning en op het land van zijn buren, zonder ze nog bij te zagen, en liet het achter als windval. Daarna laadde hij een slee met hout en spande alle paarden ervoor aan, maar ze konden de lading niet bewegen. Toen hij ze bij de kop pakte om ze in beweging te krijgen, trok hij hun koppen eraf. Dus gooide hij de paarden uit de teugels en trok de lading zelf naar huis.

Toen hij bij het landgoed van de koning aankwam, stonden de koning en zijn rentmeester op de galerij om hem uit te schelden omdat hij zo verspillend was. Maar toen ze zagen dat hij een heel bos aan hout terugbracht, werd de koning zowel kwaad als bang. Hij besefte dat hij voorzichtig moest zijn met iemand die zo sterk was.

"Dat noem ik pas een werkman, geen twijfel mogelijk!" zei de koning. "Maar hoeveel eet je er in één keer? Je moet nu wel honger hebben."

"Als ik een goede maaltijd pap ga eten, heb ik twaalf vaten meel nodig," zei Grumblegizzard. "Maar als ik dat eenmaal binnen heb, kan ik een tijdje volhouden."

BokRobot · Page 4 / 10

Het kostte tijd om de pap te koken, en in de tussentijd moest hij wat hout voor de kok binnenhalen. Hij laadde de hele houtstapel op een slee, maar toen hij probeerde door de deuropening te komen, kreeg hij opnieuw problemen. Het huis schudde zo hard dat alle voegen losraakten, en hij dreigde bijna het hele landgoed omver te trekken.

Illustration for Grumblegizzard

Toen het tijd werd om te eten, stuurden ze hem eropuit om de arbeiders van het veld te roepen. Hij schreeuwde zo hard dat de rotsen en heuvels weerklonken. Maar ze kwamen niet snel genoeg voor hem, dus verloor hij zijn geduld en doodde hij ter plaatse twaalf van hen.

"Hij heeft twaalf mannen gedood," zei de koning, "en hij eet voor twaalf keer twaalf. Maar voor hoeveel mensen werken jullie, zou ik willen weten?"

"Ook voor twaalf keer twaalf," zei Grumblegizzard.

Na het eten moest hij naar de schuur om te dorsen. Hij haalde de dakbalk eruit en maakte er een dorsvlegel van. Toen het dak op het punt stond in te storten, pakte hij een grote spar, met takken en al, en stak die als nieuwe dakbalk op. Daarna dorsde hij de vloer, het stro en het hooi allemaal tegelijk. Hij richtte grote schade aan, want graan, kaf en schillen vlogen alle kanten op en er steeg een wolk van stof op boven de hele schuur.

Toen hij bijna klaar was met dorsen, vielen vijanden het land binnen en werd de oorlog verklaard. De koning zei tegen Grumblegizzard dat hij mannen moest meenemen om de vijand aan te vallen en ze te verslaan, in de hoop dat ze hem zouden doden. "Nee, ik wil geen mannen bij me hebben die gedood kunnen worden. Ik zal alleen vechten," zei Grumblegizzard.

"Des te beter; dan ben ik hem sneller kwijt," dacht de koning.

BokRobot · Page 5 / 10

Maar Grumblegizzard had een machtige knuppel nodig. Ze stuurden een man naar de smid om er een van vijftig pond te smeden. "Die zou misschien wel geschikt zijn om noten mee te kraken," zei hij. Dus maakten ze er een van honderd pond. "Die zou misschien wel geschikt zijn om schoenen mee te spijkeren," zei hij. De smid kon hem met al zijn mannen niet groter maken. Dus ging Grumblegizzard zelf naar de smederij en smeedde er een knuppel van vijftien ton. Het kostte honderd mannen om die op de aambeeld te draaien. "Die zou misschien wel geschikt zijn," zei hij.

Hij had ook een voedselzak nodig, dus maakte hij er een van vijftien ossenhuiden en vulde die tot de rand met eten. Daarna ging hij de heuvel af met zijn zak op zijn rug en zijn knuppel op zijn schouder.

Toen de vijand hem zag aankomen, stuurden ze een man om te vragen of hij op hen afkwam. "Wacht even tot ik mijn eten heb gehad," zei Grumblegizzard, terwijl hij zich op de weg neerwierp en uit zijn enorme zak begon te eten. Maar ze konden niet wachten en begonnen op hem te schieten. De kogels regenden neer als hagel.

"Deze bosbessen storen me helemaal niet," zei hij, terwijl hij nog harder begon te eten. Noch lood, noch ijzer kon hem schaden, en zijn zak fungeerde als een muur die het vuur tegenhield.

Illustration for Grumblegizzard

Ze begonnen hem met kanonskogels te beschieten. Hij glimlachte alleen maar telkens hij werd geraakt. "Ha, ha! Het heeft allemaal geen zin," zei hij. Maar toen ging een kanonskogel recht zijn keel in.

"Fie!" zei hij, en spuugde het uit. Daarna raakte een kettingkogel zijn botervat, en een andere kogel pakte hem de hap af die hij op het punt stond te eten. Dat maakte hem kwaad. Hij stond op, pakte zijn knots en sloeg ermee op de grond. "Zullen jullie het brood uit mijn mond stelen met die bosbessen die jullie uit grote kanonnen schieten?" schreeuwde hij. Hij sloeg nog een paar keer toe, waardoor de rotsen en heuvels begonnen te trillen, en de vijand werd als kaf door de lucht geblazen. Zo was de oorlog voorbij.


Nu hij zover was gekomen, zei Peter dat hij even op adem moest komen en vroeg om nog een kom melk. Terwijl hij zich verfriste, wachtten we allemaal vol spanning op de rest van het verhaal.


BokRobot · Page 6 / 10

Toen Grumblegizzard thuiskwam en om meer werk vroeg, was de koning bezorgd. Hij had gehoopt zich deze keer van hem te kunnen ontdoen, maar nu kon hij alleen maar denken aan het sturen van hem naar de hel. "Je moet naar Old Nick gaan en hem om mijn landbelasting vragen."

Grumblegizzard vertrok met zijn zak op zijn rug en zijn knots op zijn schouder. Hij verloor geen tijd, maar toen hij aankwam, was Old Nick weg omdat hij deelnam aan een jury. Alleen zijn moeder was thuis, en zij zei dat ze nog nooit van een landbelasting had gehoord. Hij moest een andere dag terugkomen.

"Ja, ja, kom morgen terug," zei Grumblegizzard. "Dat is allemaal onzin, want morgen komt er nooit. Ik ben nu hier, en ik blijf. Ik moet en zal de landbelasting hebben. Ik heb genoeg tijd om te wachten."

Toen hij al zijn eten had opgegeten, voelde de tijd als een zware last. Hij ging naar de oude vrouw en eiste de landbelasting. Zij moest betalen.

"Nee," zei ze, "dat kan ik niet. Het is zo zeker als die oude spar buiten het poort van de hel, die zo groot is dat vijftien mannen hem nauwelijks kunnen omcirkelen."

Maar Grumblegizzard klom naar de top van de boom, draaide en wendde hem als een wilgentak. Toen vroeg hij of ze klaar was met de belasting.

Ja, ze durfde niet weigeren, dus gaf ze hem zoveel munten als hij volgens eigen zeggen in zijn zak kon dragen.

Illustration for Grumblegizzard

Hij begon naar huis te lopen met de belasting, maar zodra hij weg was, keerde Old Nick terug. Toen hij hoorde dat Grumblegizzard een zak vol geld had meegenomen, sloeg hij zijn moeder en rende hem achterna om hem te pakken. Hij haalde hem in, want hij liep lichtvoetig en gebruikte zijn vleugels, terwijl Grumblegizzard door de zak werd vertraagd. Net toen Old Nick hem op de hielen zat, begon Grumblegizzard zo hard en zo ver mogelijk te rennen en te springen, terwijl hij zijn knots achter zich hield om Old Nick weg te houden.

Zo liepen ze verder, Grumblegizzard met het handvat in zijn hand en Old Nick die naar het lemmet greep, totdat ze bij een diepe vallei kwamen. Grumblegizzard sprong van de ene heuveltop naar de andere, en Old Nick, die hem graag wilde volgen, struikelde over de knots en viel in de vallei, waarbij hij zijn been brak. En daar lag hij.

BokRobot · Page 7 / 10

"Hier is de landbelasting," zei Grumblegizzard toen hij het landgoed van de koning bereikte. Hij smeet de zak met geld voor de koning neer, waardoor de hele zaal kraakte en schurkte.

De koning bedankte hem, zette een moedig gezicht op en beloofde hem een goede beloning en een veilige terugreis naar huis, als hij die wilde. Maar Grumblegizzard wilde alleen maar meer werk.

"Wat moet ik nu doen?" vroeg hij. Na enig nadenken zei de koning dat hij naar de Hill Troll moest gaan, die het zwaard van de grootvader van de koning had gestolen en het naar zijn kasteel aan het meer had gebracht, waar niemand durfde te komen.

Grumblegizzard vulde zijn zak met meerdere ladingen eten en vertrok weer. Hij reisde ver en lang, over bossen en bergen en door wilde woestenijen, totdat hij bij enkele hoge heuvels kwam waar de Troll naar verluidt woonde.

Maar de Troll was buiten niet te zien, en de heuvel was hermetisch afgesloten. Grumblegizzard kon er zelfs met zijn kracht niet in komen. Dus sloot hij zich aan bij enkele steenhouwers die op een boerderij in de heuvels woonden en daar werkten. Nooit hadden ze zo'n hulp gehad, want hij sloeg en beukte op de rots tot die splijt, waarbij stenen zo groot als huizen naar beneden rolden. Maar toen hij om de middag ging rusten en een zak eten tevoorschijn haalde, was de hele zak leeggegeten.

"Ik ben zelf ook een behoorlijke eter," zei Grumblegizzard, "maar wie hier geweest is, heeft scherpere tanden, want hij heeft zelfs de botten opgegeten."

Het zelfde gebeurde de eerste dag, en de volgende dag was niet beter. Op de derde dag ging hij weer steenhouwen, met zijn derde maaltijd eten. Maar hij ging achter de zak liggen en deed alsof hij sliep.

Net op dat moment kwam een Troll met zeven hoofden uit de heuvel en begon zijn eten op te eten. "Nu is de tafel gedekt, en ik ga eten," zei de Troll.

Illustration for Grumblegizzard

"Daar gaan we ruzie over maken," zei Grumblegizzard, en hij sloeg de Troll met zijn knots, waardoor alle zeven hoofden in één keer afsloegen.

BokRobot · Page 8 / 10

Vervolgens ging hij de heuvel in waar de Troll vandaan kwam. Binnen stond een paard dat uit een vat gloeiende kolen at, en aan zijn voeten stond een vat met haver. "Waarom eet je niet uit het vat met haver?" vroeg Grumblegizzard.

"Omdat ik me niet kan omdraaien," zei het paard.

"Dat regel ik zo," zei Grumblegizzard.

"Sla liever mijn hoofd eraf," zei het paard. Dat deed hij, en het paard veranderde in een knappe man. Hij vertelde dat de Troll hem in een paard had veranderd. Hij hielp Grumblegizzard het zwaard te vinden, dat de Troll onderaan zijn bed had verstopt. Op het bed lag de oude moeder van de Troll, die sliep en snurkte.

Ze keerden per boot naar huis. Toen ze ver op zee waren, kwam de oude heks achter hen aan. Omdat ze hen niet kon inhalen, begon ze het meer leeg te drinken. Ze dronk en dronk, totdat het waterpeil daalde, maar ze kon de zee niet leegdrinken, en dus barstte ze.

Toen ze de kust bereikten, stuurde Grumblegizzard een boodschap naar de koning om zijn zwaard te komen halen. De koning stuurde vier paarden, maar die konden het zwaard niet verplaatsen. Hij stuurde er acht, en daarna twaalf, maar het zwaard bleef op zijn plaats. Grumblegizzard pakte het zwaard zelf op en droeg het.

De koning kon zijn ogen nauwelijks geloven toen hij Grumblegizzard weer zag. Hij deed alsof hij moedig was en beloofde hem goud en groene bossen. Toen Grumblegizzard om meer werk vroeg, stelde de koning voor dat hij naar een spookkasteel zou gaan dat hij bezat, waar niemand durfde te verblijven. Hij moest daar slapen en een brug bouwen over de Sound, zodat mensen die konden oversteken. Als hij daarin slaagde, zou de koning hem goed betalen en hem zelfs zijn dochter ten huwelijk geven.

"Ja, dat kan ik wel," zei Grumblegizzard.

Niemand had dat kasteel ooit levend verlaten; degenen die erheen gingen, werden aan stukken gescheurd. De koning dacht dat hij Grumblegizzard nooit meer zou zien.

Maar Grumblegizzard vertrok, met zijn voedselzak, een stevige, gedraaide sparrenboomstronk, een bijl, een wig, wat lucifers en de werkjongen van het landgoed van de koning.

BokRobot · Page 9 / 10

Toen ze bij de Sound aankwamen, was de rivier vol ijs en stroomde ze als een watervallen. Grumblegizzard plantte zijn benen stevig en wandelde er dwars doorheen.

Illustration for Grumblegizzard

Toen hij een vuur had aangestoken, zich had opgewarmd en had gegeten, probeerde hij te slapen. Maar al snel was er zoveel lawaai en gekrijs dat het leek alsof het hele kasteel op zijn kop stond. De deur schoot open en hij zag niets anders dan een gapende mond, van de dorpel tot de latei.

"Hier, neem een hap! Proef dat eens!" zei Grumblegizzard, terwijl hij de werkjongen in die gapende mond gooide. "Nu laat me eens zien wat voor soort je bent. Misschien zijn we wel oude vrienden."

Het was Old Nick. Daarna begonnen ze te kaarten. Old Nick wilde een deel van de landbelasting terugwinnen die Grumblegizzard van zijn moeder had afgenomen. Maar hoe ze de kaarten ook schudden, Grumblegizzard won, want hij had alle hofkaarten gemerkt met een kruis. Toen hij al het losse geld had gewonnen, moest Old Nick hem wat van het goud en zilver uit het kasteel geven.

Net toen ze bezig waren, doofde het vuur, en ze konden de kaarten niet meer zien. "Nu moeten we hout hakken," zei Grumblegizzard. Hij sloeg met zijn bijl in de sparrenboomstomp en stak de wig erin. De taaie wortel wilde maar niet splijten, hoe hard hij ook draaide.

"Ze zeggen dat je heel sterk bent," zei hij tegen Old Nick. "Spuug op je handen, help mee met je klauwen en scheur het uit elkaar. Laat me zien waar je van gemaakt bent."

Old Nick deed dat, stak beide vuisten in de spleet en spande zich in om het uit elkaar te scheuren. Op dat moment trok Grumblegizzard de wig eruit, waardoor Old Nick zijn handen vastzat. Daarna probeerde hij zijn rug met de bijl. Old Nick smeekte en bad om losgelaten te worden, maar Grumblegizzard luisterde daar niet naar, totdat Old Nick beloofde nooit meer naar die plek te komen en geen lawaai te maken. Hij moest ook beloven een brug over het water te bouwen, zodat mensen het hele jaar door konden oversteken, en die brug moest klaar zijn zodra het ijs smolt.

BokRobot · Page 10 / 10

"Dit is een harde deal," zei Old Nick, maar er was geen andere optie als hij vrij wilde komen. Hij moest zijn woord geven, maar hij onderhandelde over de eerste ziel die de brug overstak als zijn deel. Grumblegizzard ging akkoord. Dus Old Nick kwam los en ging naar huis, en Grumblegizzard ging liggen slapen tot laat de volgende dag.

Toen de koning kwam om te kijken of Grumblegizzard gedood was, moest hij door hopen geld waden om bij het bed te komen. Het geld lag in stapels en zakken tot aan de muren, en Grumblegizzard lag te slapen en te snurken.

Illustration for Grumblegizzard

"God helpe mij en mijn dochter," zei de koning toen hij Grumblegizzard levend en rijk zag. Maar hij stelde de bruiloft uit totdat de brug klaar was.

Op een dag was de brug klaar, en Old Nick stond erop en wachtte op zijn tol. Grumblegizzard wilde de koning meenemen om de brug te testen, maar de koning weigerde. Dus stapte Grumblegizzard zelf op een paard, greep de dikke melkmeid van het koningsgoed – die eruitzag als een grote sparrenboomstomp – en zette haar op de pommel voor zich. Hij reed eroverheen, waardoor de brug beven begon.

"Waar is de Sound? Waar heb je de ziel geplaatst?" schreeuwde Old Nick.

"Het zit in deze boomstronk. Als je het wilt hebben, spuug op je handen en pak het," zei Grumblegizzard.

"Nee, nee, heel erg bedankt!" zei Old Nick. "Als zij mij niet wil hebben, wil ik haar ook niet hebben. Je hebt me één keer gevangen, en je krijgt me nooit meer te pakken, zelfs niet als je me in een klem hebt." Met die woorden vloog hij rechtstreeks naar huis, naar zijn oude moeder, en sindsdien is hij in die streken nooit meer gezien of gehoord.

Maar Grumblegizzard ging terug naar het landgoed van de koning en eiste zijn loon. Toen de koning probeerde zich eruit te redden, zei Grumblegizzard dat hij zijn loon zelf wel zou opstrijken. Hij zei tegen de koning dat hij een goede zak eten moest inpakken. Dat deed de koning. Toen nam Grumblegizzard de koning mee naar buiten, gaf hem een flinke duw en stuurde hem de lucht in. Hij gooide de zak achter hem aan, zodat hij iets te eten zou hebben. En als hij nog niet naar beneden is gekomen, hangt hij tot op de dag van vandaag nog steeds ergens tussen Hemel en Aarde.

BokRobot

BokRobot

BokRobot brings together books and fairy tales to read and explore. Discover a growing collection, or create books and fairy tales of your own.